Z dzieckiem w kuchni. Poradnik

Artykuł sponsorowany Zaktualizowano 
Nadrzędnym celem współczesnej medycyny, obok leczenia chorób, ich powikłań i profilaktyki, jest zapewnienie człowiekowi optymalnego rozwoju, pełnej aktywności i jak najkorzystniejszego funkcjonowania na każdym etapie życia od dzieciństwa do późnej starości. Czy istnieje jednak możliwość stymulacji „genetycznego potencjału” dziecka tak,by wydobyć z niego najbardziej pożądany model kondycji zdrowotnej, inteligencji oraz przyszłych zdolności?

Pojawia się coraz więcej naukowych dowodów na to, że zdarzenia metaboliczne w krytycznych przedziałach czasowych rozwoju, m.in. w okresie ciąży czy w pierwszych latach życia, w istotnej mierze wpływają na programowanie osobniczego rozwijania się oraz zdrowia w życiu dorosłym, w tym: chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy, chorób autoimmunologicznych, alergii1, 2. Wyjaśnieniem mechanizmów rządzących tymi
procesami zajmuje się hipoteza wczesnego programowania metabolicznego 3, 4. Ten wczesny efekt interakcji czynników genetycznych i środowiskowych zależy od wielu uwarunkowań będących obecnie przedmiotem
licznych badań naukowych.

Celem prawidłowego żywienia dziecka jest nie tylko zapewnienie optymalnego wzrostu i rozwoju organizmu, ale także osiągnięcie najwyższej jakości życia pod względem sprawności fizycznej i funkcji poznawczych – intelektualnych jak spostrzeganie, percepcja, pamięć, uwaga, myślenie, uczenie się czy kreatywność.

Dlatego żywienie dzieci – zwłaszcza tych najmłodszych – ma tak ogromne znaczenie. Nieliczne polskie badania poświęcone tej problematyce wykazują niemałe błędy jakościowe i ilościowe popełniane w żywieniu dzieci przez rodziców i opiekunów5, 6, 7. Najnowsze badanie ankietowe, przeprowadzone w grupie ponad 150 losowo dobranych niemowląt, wykazało m.in. zbyt dużą liczbę posiłków w ciągu dnia, niestosowanie się do zaleceń producentów w kwestii przygotowywania posiłku, nadmierną podaż soków w diecie, brak suplementacji witaminy D, opieranie diety dziecka jedynie na pełnym mleku krowim oraz wykorzystywanie zbyt małej ilości warzyw i owoców7. Dodatkowo u około 10% przebadanych niemowląt rozwinęła się niedokrwistość z powodu błędów dietetycznych.

W aspekcie rozwoju zdolności poznawczych przewlekłe niedobory makro- i mikroelementów w diecie dzieci mogą prowadzić do gorszego ich funkcjonowania. Okres do 2. rż. jest uznawany za podstawowy etap wzrostu ludzkiego mózgu, niemniej jednak dalsze procesy dojrzewania, w tym mielinizacja płatów czołowych odpowiedzialnych za wyższe funkcje NNKT, w tym m.in. kwas dokozaheksaenowy (DHA) oraz eikozapentaenowy (EPA), to podstawowe budulce mózgu i siatkówki oka, wchodzą one w skład strukturalny błon komórkowych oraz modyfikują system przekaźnikowy poprzez oddziaływanie na procesy produkcji neurotransmiterów i regulację funkcji receptorów membranowych. NNKT mają wpływ na ostrość widzenia, rozwój zdolności poznawczych, kojarzenia i zapamiętywania, a także na zdolności językowe9. Jednak dostępne wyniki badań dotyczące suplementacji DHA u dzieci w wieku przedszkolnym i starszych nie przynoszą jednoznacznych wniosków. Opublikowany w 2013 roku przegląd badań poświęconych wpływowi DHA na funkcje poznawcze u dzieci wykazał wprawdzie, że poziom DHA może mieć związek z problemami z nauką i zachowaniem, jednak badania interwencyjne oceniające – przy zastosowaniu szeregu standardowych testów sprawnościowych i psychologicznych – rozwój dzieci suplementowanych DHA nie potwierdziły jednoznacznie tego efektu8.

Żelazo jest kolejnym mikroelementem niezbędnym do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka. Jako pierwiastek biorący udział w produkcji adenozynotrifosforanu (ATP), głównego nośnika energii w komórkach ludzkich, wpływa na wiele procesów metabolicznych. Żelazo jest potrzebne do budowy hemoglobiny i mioglobiny, jest ponadto obecne we wszystkich strukturach mózgu, odgrywa także istotną rolę w metabolizmie neurotransmiterów i w procesach mielinizacji10, 11.

Niedokrwistość powstająca w przebiegu niedoboru żelaza pogarsza rozwój psychomotoryczny i umysłowy niemowląt, upośledza ich zachowanie oraz interakcje społeczne, a pozostawiona bez leczenia może przyczynić się do trwałych deficytów u dziecka12. Jak już wspomniano wcześniej, nawet w pozornie zdrowej części populacji dziecięcej ok. 10% niemowląt, kończąc 1. rż., jest zagrożonych niedokrwistością niedoborową z powodu nieprawidłowego wzorca żywienia7. Nie dysponujemy obecnie rzetelnymi danymi oceniającymi

Mądrość ludowa głosi, że lepiej wydać na piekarza niż na aptekarza!

dr med. Andrea Horvath-Stolarczyk
Klinika Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Więcej porad dotyczących diety jest w poradniku "Z dzieckiem w kuchni"

Wideo

Więcej na temat:

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3